Niepełnosprawność,  Psychologia

Savoir-vivre wobec osób niepełnosprawnych

 

Idę ulicą, podziwiam chmury, różowawy kolor nieba. Uśmiecham się do siebie. W powietrzu powoli czuć jesień. Idę szybko inaczej nie umiem. Kule delikatnie stukają o nierówną powierzchnię chodnika. Obok przechodzą ludzie. Ich twarzy wyrażają zdziwienie i współczucie. Kiedyś zadawałam sobie non stop pytanie, dlatego tak się dzieje. Już tego nie robię. Ludzie mają przeświadczenie, że osoba niepełnosprawna jest nieszczęśliwa, smutna i zamknięta w czterech ścianach. Ogarnia ich nie małe zdumienie, kiedy dowiadują się ile rzeczy już dokonałam, a ile jeszcze przede mną. Kiedyś owszem tak było, ale czasy się zmieniły. Społeczeństwo ewoluuje. Jednak niektóre zachowania nadal dostrzegam i dzisiaj pokrótce je przybliżę.

Coraz częściej spotykam się z sytuacjami, kiedy to społeczeństwo widząc mnie na ulicy nie ma pojęcia jak się zachować. Ludzie często bezinteresownie pytają mnie, czy potrzebuję pomocy, ustępują mi miejsce w komunikacji miejskiej czy przepuszczają w kolejce. Jednak pomimo dobrych chęci widzę na ich twarzach zakłopotanie, niechęć i strach. Na co dzień przywykłam do faktu, że ludzie mi się przyglądają. Podobno oczy są zwierciadłem duszy, a ja patrząc w oczy obcej osoby na ulicy natychmiast czuje upokorzenie, odmienności i niezrozumienie. Bo właśnie takie emocje odczuje z twarzy pomimo nieśmiałego uśmiechu czającego się w kącikach.

Potrzeba zmiany…

Każda niepełnosprawność jest inna, ale chciałabym przedstawić bardzo ogólne reguły dzięki, którym wszyscy będziemy czuć się lepiej i swobodniej. Oto one:

1. Traktuj osobę niepełnosprawną jako pełnosprawnego członka społeczeństwa

Poruszamy się czy wyglądamy inaczej niż Ty, ale jesteśmy tacy sami jak wszyscy. Mówimy, myślimy, przeżywamy i cieszymy się życiem jak każdy. Jak pisze Judy Cohn w “Praktycznym poradniku savoir-vivre wobec osób niepełnosprawnych”:

Osoby niepełnosprawne to osoby posiadające swoje rodziny, pracę, zainteresowania, sympatie i antypatie, a także problemy i radości. Chociaż niepełnosprawność stanowi integralną część tego, kim są, sama w sobie nie określa tych osób. Nie zmieniaj ich w bohaterów lub ofiary niepełnosprawności. Traktuj te osoby jak indywidualne jednostki.

2. Jeśli nie wiesz, pytaj

Nie zakładaj, że nie da się z nami porozumieć w żaden sposób. Nie stawiaj między nami bariery myśląc, że: „Na pewno czegoś nie jestem w stanie wykonać”. Nie wiem tego. Kto pyta nie błądzi, a ja zapewne słyszałam podobne pytanie setki razy. Nie stresuj się, uśmiechnij ja odwdzięczę się tym samym.

3. Pomóż mi dopiero wtedy, kiedy poproszę

To miłe, że ludzie chcą pomóc. Naprawdę. Ale ciągłe narzucanie pomocy sprawia, że czuję się bardzo niekomfortowo. Wzmaga to we mnie uczucie iż, jestem zdana na pomoc innych ludzie. Nie czuje się samodzielna. Jeśli dostrzegasz, że natychmiast potrzebuję pomocy – zareaguj. Np. kiedy upadnie mi kula, kiedy nie ma przy schodach poręczy itp.

4. Nie używaj obraźliwych określeń

Najbezpieczniej jest używać określeń: „osoba z niepełnosprawnością” czy po prostu „niepełnosprawny”. Unikaj zwrotów takich jak: „kaleka”, „upośledzony”, „sprawny inaczej”, ponieważ są one bardzo krzywdzące.

5. Nigdy nie udawaj, że rozumiesz jeśli tak nie jest

Osoby, które mają problem z mową mogą być trudno do zrozumienia, dlatego też jeśli czegoś nie zrozumiałeś nie potakuj głową potwierdzając, lecz poproś o powtórzenie. Mów wyraźniej, pamiętaj, aby Twoje usta były widoczne. Wyrażaj swoje myśli jasno.

6. Nie rozmawiaj z czworonogiem

Nie głaszcz psa ani nie rozpraszaj rozmową. Pies przewodnik jest specjalnie szkolony, aby pomagać osobie niepełnosprawnej. To jego praca. Dodatkowo bodźce, które odbiera od obcych ludzi zwyczajnie utrudniają mu to zadanie.

Przestrzegając tych prostych zasad dostrzeżesz nie tylko to, że niczym tak naprawdę od siebie się nie różnimy. Zrozumiesz też nasze zachowania czy reakcje wcześniej być może dla Ciebie niezrozumiałe. Nie bój się! Zagadaj, uśmiechnij się i zacznij rozmowę. Ograniczenia są tylko wynikiem błędnego myślenia. Warto zatem je zburzyć i traktować nas na równi – pragniemy żyć normalnie, spełniać marzenia, zakochiwać się, podróżować i marzyć. Słowo Nicka są tylko tego potwierdzeniem:

„Ty też musisz docenić swoją wartość, musisz uświadomić sobie, że masz do zaoferowania coś cennego. Jeśli dziś przeżywasz frustrację, nie martw się. Poczucie frustracji oznacza, że oczekujesz czegoś więcej. Bardzo dobrze. Nierzadko to właśnie problemy i trudności, z którymi się borykamy, pokazują nam, do czego naprawdę powinniśmy dążyć i jacy winniśmy się stawać.” Nick Vujicic „Bez rąk, bez nóg, bez ograniczeń”.

2 komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *